Bu yılbaşı geçtiğimiz yılbaşı günlerinden daha farkı geçecek. Pandemi nedeniyle başlatılan sokağa çıkma yasağı, eğlence mekânlarının kapanması, sevdiklerimizden uzakta kalmamız bu yılı biraz daha buruk kılacak.

Yeni yılın çoğumuz için yeni bir başlangıç, yeni kararlar aldığımız bir dönem olduğunu belirten Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, “Yeni kararlar alırken sağlıklı beslenme ve kaliteli yaşam tarzı eminim çoğu kişinin aldığı kararlar arasında. Her sene çoğumuz bu kararı alıyoruz evet ama bunu bir döngü haline getirmek yerine sürdürülebilir kılmak çok önemli” ifadelerini kullandı.

‘Yeni yıl gecesi normalden daha fazla tüketiyoruz’ 

Yeni yıl gecesi yeme ve içme alışkanlıklarımızı artırdığımızı ifade eden Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, “Yeni yıl gecesi çoğumuz normalden daha fazla yiyoruz. Evet, umutla yeni yılın gelişi tabi ki bize kendimizi iyi hissettiriyor ve bunu kutlamak hepimizin hakkı. Ancak bunu yaparken abartmadan ve geceyi akıllıca yönetmekte fayda var” dedi.

Yılbaşı gecesi için sağlıklı ipuçlarını sıralayan Uzman Diyetisyen Ecem Ocak: 

• Güne kahvaltı ile başlayın:  Öncelikle güne kahvaltı ile başlayın. Akşama kadar olan süreçte iştah kontrolünüzü yönetmede çok faydalı olacaktır. Dolayısıyla akşam yemeklere çok fazla yüklenmenizi engelleyecektir.
• Seçici olun, katı değil: Bir kutlama yemeği, çok fazla yemek yemek ve kalorili, doymuş yağ oranı yüksek yiyecekleri hazırlayıp tüketmek değildir. Bu yüzden çok abartmadan sevdiğiniz, yemekten zevk aldığınız birkaç yiyecek ve tatlı hazırlayın.
• Yavaş yiyin: Yavaş yemek yiyin. Yavaş yiyerek daha az yeme eğiliminde olursunuz. Ağzınıza aldığınız lokmayı hemen yutmadan iyice çiğneyin. O esnada çatal bıçağınızı tabağınıza geri bırakın ve etrafınızdakilerle sohbet eşliğinde yemeğinizi yiyin.
• Ana yemek öncesi yeşil sebzeler tüketin: Yağlı yiyeceklerin aşırı tüketimini önlemenin en iyi yolu yemeklerinizi yeşil sebzelerle dengelemektir. Ana yemek öncesinde hazırlanmış bol yeşillikli salata, sotelenmiş veya fırınlanmış sebzelerle başlamak doğru bir seçim olacaktır. Sebzeler lif bakımından zengin olduğu için tokluk hissi sağlar ve aşırı yemek yemenizi engeller.
• Ölçülü ve sağlıklı meze tüketin: Kızartmalar, yağ içeriği yüksek mezeler yerine yoğurtlu, haşlanmış sebzelerle hazırlanmış, tuz yerine dilediğiniz baharatlarla zenginleştirilmiş, yağı azaltılmış mezeleri tercih edin. Yemek istediğiniz mezeyi aşırıya kaçmadan ölçülü miktarlarda tüketin.
• Ana yemeği ızgara et veya tavuk tercih edin: Akşam yemeğinde ana yemek olarak ızgara et, tavuk veya hindi eti tercih edebilirsiniz. Eğer pilav yapacaksanız çorba veya ekmek tüketmeyin.
• Sağlıklı kuruyemişleri tercih edin: Yılbaşı gecesi devam ederken yemek sonrası sağlıklı kuruyemişler olan çiğ badem, fındık, ceviz gibi yağlı tohumları tercih edin. Bununla beraber atıştırmalık olarak kuru üzüm, kuru erik, az yağ ve tuzla hazırlanmış patlamış mısır, kestane gibi sağlıklı atıştırmalıkları tercih edin.
• Alkolü ölçülü tüketin: Alkolü uygun miktarlarda tüketmeye çalışın. Kaç kadeh veya bardak içtiğinizi bilerek için. Alkol tüketimini geceye yaymaya çalışın ve yavaş için. Karaciğeri yormamak adına alkol aldığınız zaman destek amaçlı sarımsak, soğan, yoğurtlu mezeler, enginar gibi yiyecekler tüketin.  Bunun yanı sıra gazlı, şekerli meşrubatlar da hem yüksek kalorili hem de midenize zarar verdiği için şekersiz içecekleri tercih edin.
• Bir tatlı çeşidi yapın: Yeni bir yıla girerken tatlı yemeyecek miyiz? Tabi ki yiyebilirsiniz. Tercihiniz şerbetli tatlılar yerine düşük kalorili olan sütlü tatlı olsun. Çok çeşit yapmak yerine bir çeşit yapın. Ayrıca tatlı ihtiyacınızı meyvelerden de karşılayabilirsiniz.
• Bol su tüketin: Gün içerisinde su tüketimini ihmal etmeyin. Akşama kadar en az 1.5 litre su bitmiş olmalı. Kalan 1 litreyi gece boyunca tüketmeye özen gösterin. Eğer alkol aldıysanız alkolün daha kolay vücuttan atılmasına da katkı sağlarsınız. Dilerseniz, masanızın üzerinde su dolu bir sürahi bulundurun ki gözünüzün önünde de unutmamış olursunuz.

 ‘Ertesi gün eski rutininize geri dönmeyi unutmayın’

‘Umutlarla yeni başlangıçlar yapacağınız bir sofrada sevdiğiniz yemekleri yukarıdaki önerilerle ölçülü ve uygun miktarları suçluluk hissi olmadan tüketin’ önerisinde bulunan Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, yılbaşı ertesi eski rutine dönmenin önemini vurguladı.

Ertesi gün neler yapmamız gerektiğine değinen Ecem Ocak: 

• Mümkün olduğunca erken kalkın.
• Hem ayılmanızı kolaylaştıracak, hem baş ağrılarına iyi gelecek, hem de midenizi rahatlatacak nane, rezene veya adaçayı gibi bitki çaylarının içerisine yarım limon sıkarak güne başlayabilirsiniz.
• Hafif bir kahvaltı ile başlayın. Mümkünse maydanoz olsun. Bol limonlu bir maydanoz salatası tüketin. Çiğ badem, fındık, ceviz yiyerek enerjinizi geri kazanın.
• Gün içinde sebze yemeği yiyin veya sebze çorbası için.
• En az 3 litre su için. İçerisine limon, elma dilimleri, zencefil, kabuk tarçın, karanfil ekleyerek tüketin.
• Bitki çayları için. Önerim, en az 3 kupa kadar yeşil çay tüketmeniz.
• Gün içinde mümkünse karbonhidrat tüketmeyin veya çok az tüketin.
• Ara öğünlerde süt, yoğurt tercih edin. Yoğurt içerisine meyve doğrayın, tarçın ekleyin.
• Gün içerisinde 30-45 dakika kadar açık havada yürüyüş yapın.

Fiziksel değişimin temelinde insan psikolojisinin yattığını belirten Psikolog Tansu Ocak, pandemi döneminde bozulan yeme-içme alışkanlıklarımızı artan stres ve kaygılarla ilişkilendirirken, Uzman Diyetisyen Ecem Ocak ise, bozulan uyku düzeninin rutin alışkanlıklarımızdan biri olan ara öğünlere son verdiğini, bunun da fiziksel aktivitelerin kısıtlanmasıyla birleştiğinde hızlı kilo artışına sebep olduğunu açıkladı.

Koronavirüs pandemisi insanlığın uzun yıllardır deneyimlemediği karantina uygulamalarını ortaya çıkardı. Pandeminin ilk dönemlerinde uygulanan yasaklar milyonlarca insanı aylarca eve kapatırken, yaz boyu süren normalleşme süreci, pandeminin hızının artırmasıyla yerini yeniden karantina uygulamalarına bıraktı.

Peki, nesillerdir deneyimlemediğimiz karantina psikolojimizde ne gibi değişikliklere yol açtı? Yeme-içme alışkanlıklarımız evde geçirmek zorunda kaldığımız zaman için uygun mu? Sağlıklı bir yaşam ve ruh hali için neler yapabiliriz? Sağlıksız yeme-içme alışkanlıklarını düzenlemek için öncelikle danışanlarına psikolojik destek vermeyi ve sorunun kökenine inmeyi hedefleyen Formteg kurucuları Psikolog Tansu Ocak ve Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, pandemi döneminde psikolojimizi ve kilomuzu korumak için önemli tavsiyelerde bulundu.

BAĞIŞIKLIĞINIZI DOĞAL YOLLARLA KORUYUN

Bağışıklık sistemini güçlendirmede beslenmenin önemli bir faktör olduğunu vurgulayan Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, “Güçlü bir bağışıklık sistemi yeterli ve dengeli beslenmeye ihtiyaç duyar. Tek bir besin değil, her besin grubunu düzenli olarak tüketmeliyiz: Sebze- meyve grubu, ekmek ve tahıl grubu, et-yumurta, kuru baklagiller ve süt grubu. Protein burada büyük önem taşıyor. Günde 1 tane yumurta tüketin. Yanında maydanoz, nane, tere gibi yeşillikler C vitamini ihtiyacınızı karşılayacaktır. Dolabınızı renkli sebze ve meyve ile doldurun. Unutmayın ki ne kadar çok renk o kadar sağlık demektir. Yemeklerinize, çorbalarınıza mutlaka baharat ekleyin. Özellikle zencefil, zerdeçal, karabiber, kimyon, sumak mutfağınızın başköşesinde dursun. Sarımsak, soğan güçlü antibiyotiklerdir. Yemeklerinizde, çorbalarınızda bol bol kullanın. Mandalina, portakal, kivi, biber iyi birer C vitamini kaynağıdır. C vitamini günlük almamız gereken bir vitamin unutmayın. Yeterli miktarda su tüketmek çok önemli. Su ile elinizi, yüzünüzü yıkadığınızda nasıl ki temizlik sağlanıyorsa su içtiğimizde de bedenimizi temizlemiş oluruz. Günde ihtiyaca göre değişmekle beraber yaklaşık 2-2.5 litre su tüketin. Yağlı tohumlardan çiğ fındık, çiğ badem, ceviz içini meyvelerle tüketmeye özen gösterin. Bitki çaylarının gücünden faydalanın. İçerisine limon eklemeyi unutmayın. Güçlü bir bağışıklık sistemi için probiyotik desteği çok önemli. Özellikle yoğurt, kefir tüketin” açıklamalarında bulundu.

KARANTİNAYA NASIL ADAPTE OLURUZ?

Karantina sürecinde değişen uyku düzeninin, yüksek stres ve kaygı bozukluklarının yeme-içme alışkanlarımızı olumsuz etkilediğini belirten Psikolog G. Tansu Ocak, “Karantina süreci genel olarak beslenme alışkanlıklarımızı ciddi oranda değiştirdi.İyi tarafından bakarsak hazır besin tüketim oranı düştü ve evde yemekler yapılmaya başlandı. Kilo kaybetme gibi planı olanlar bu süreçten faydalanabildi diyebiliriz. Fakat bu süreci iyi yönetemeyenler ise evlere kapanma sürelerinin artmasıyla, televizyon, bilgisayar vb. karşısında geçirilen zaman ile abur cubur tüketiminin artması, sosyal hayatın kısıtlanması, stres ve kaygıların artması ile duygu durumuna bağlı yiyecek tüketiminin artması ve spor salonlarının kapatılması, fiziksel aktivitenin azalması ile vücut ağırlığının artışına sebep oldu. Korku temel bir duygudur. Korkunun belli bir noktaya kadar yararlı olduğunu biliyoruz ancak fazlası paniğe sebep olmakta ve mantıklı düşünmememizi engellemektedir. Kaygımızı ve stresimizi yönetebilmemiz, bunun geçici bir süreç olduğunu kendimize hatırlatmamız karantina sürecine adapte olmamıza yardımcı olacaktır” ifadelerini kullandı. Uzman Diyetisyen Ecem Ocak ise, “Evde kalma süresinin arttığı bu günlerde beslenmenizi bir gözden geçirmeniz gerekiyor. Örneğin, tüm besin gruplarından tüketmeye çalışın. Tek tip beslenmeyin. Yemeğe oturduğunuz zaman tıkanırcasına yemeyin ve çok fazla yemeden kalkın. Aileniz ile yaşıyorsanız bunu hep beraber kaliteli zaman geçirme fırsatı olarak değerlendirin. Mesela güzel bir yemek masası hazırlayarak güzel bir sohbet eşliğinde yemek yiyebilirsiniz. Böylece çok hızlı yemeden kontrollü bir şekilde yemiş olursunuz. Fiziksel aktivite yapın. Hareket etmek için bahane üretmeyin. Mutlaka hareket edin. Örneğin merdiven çıkıp inin, imkânlarınız dâhilinde küçük yürüyüşler yapın veya en azından 15-20’şer dakikalık egzersizler yapın. Öğün kaymalarının gözlemlendiği bu günlerde ara öğünleri unutur olduk. Küçük ara öğünler yapmaya özen gösterin. Su tüketmeyi ihmal etmeyin. Pandemi sürecinde bilgi kirliliğinden meydana gelen kafa karışıklıklarını gidermek istiyorsanız veya sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmekte zorluk çekiyorsanız bir beslenme uzmanına danışmayı ihmal etmeyin” şeklinde konuştu.

‘FASTFOOD ALIŞKANLIĞINDAN KURTULDUK, HAZIR GIDALAR ARTIŞTA’

Pandemi nedeniyle evlerde yemek yapmaya başladığımızı ancak ‘abur-cubur’ olarak bilinen hazır gıdalara olan yönelimin de artığına dikkat çeken Uzman Diyetisyen Ecem Ocak, “Pandemi süreci maalesef bizi çok zorladı ve zorlamaya devam ediyor. Adapte olmak için çaba halinde olsak da çok başarılı olamadık diyebilirim. Tabi ki önümüzde bir belirsizlik mevcut. Fakat iyi tarafından değerlendirecek olursak elimizde olan verilere göre hijyen kaygıları nedeniyle dışardan yeme ve hazır paket siparişleri azaldı, evde yemek yeme, pişirme oranı arttı. Evde yemek pişirme eylemi devam ettiği takdirde ileriki zamanlarda kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, obezite gibi hastalıkların azaldığını görebiliriz. Bu duruma adapte olma süremiz uzarsa eğer, evde geçirilen zaman ve hareketsizliğin artması ile yağ ve tuz içeriği yüksek yiyecekler, şekerli, hamur işi ürünlerin, hazır paket gıdaların fazla ve kontrolsüz tüketilmesi sonucu vücut ağırlığında artışa sebep olacaktır. Bu da gelecekte kronik hastalıkların artması demektir. Bu süreci hem iyi beslenerek hem de psikolojik açıdan rahat atlatabilmeniz adına mutlaka bir uzman desteği almanızda fayda var” dedi.